دومین روز از آتشبس دو هفتهای میان ایران و ایالات متحده در شرایطی سپری شد که نشانههایی از تداوم شکنندگی این توافق مشاهده میشود. همزمان با پیشرفت نسبی مسیرهای دیپلماتیک، حملات هوایی گسترده اسرائیل به بیروت و مناطق جنوبی لبنان، فضای ابهام را بر آنچه «فرصت صلح» خوانده میشد، حاکم کرده است.
در مرکز این ابهام، اختلافی بنیادین قرار دارد. مقامهای ایرانی تأکید دارند که لبنان جزئی جداییناپذیر از توافق آتشبس است و هرگونه اقدام نظامی علیه حزبالله در خاک لبنان، نقض مستقیم این توافق محسوب میشود. در مقابل، ایالات متحده و اسرائیل معتقدند عملیات نظامی اسرائیل علیه حزبالله ارتباطی با آتشبس تهران و واشنگتن ندارد و اسرائیل خود را ملزم به رعایت آن نمیداند.
این اختلاف راهبردی، علاوه بر تهدید ثبات لبنان، بر مذاکرات پیشِ رو در اسلامآباد نیز سایه انداخته است. پایتخت پاکستان قرار است در روزهای آینده میزبان هیئتهای عالیرتبه ایرانی و آمریکایی باشد. در ادامه، ابتدا جمعبندی رصدهای بسته صبحگاهی و سپس مهمترین تحولات میدانی و دیپلماتیک روز دوم آتشبس مرور میشود.
در بسته خبری صبح امروز، چهار محور کلیدی برای پیگیری پیشنهاد شده بود که اکنون در پایان روز دوم آتشبس، نتایج آنها بررسی میشود.
تا لحظه تنظیم این گزارش، هیچ اعلام رسمی درباره ترکیب نهایی هیئت مذاکرهکننده ایران منتشر نشده است. با این حال، گزارشهای غیررسمی و منابع مطلع حاکی از آن است که احتمالاً محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، ریاست این هیئت را بر عهده خواهد داشت؛ موضوعی که پیشتر نیز به عنوان یک احتمال مطرح شده بود.
گزارشهای عصر امروز نشان میدهد شرایط در تنگه هرمز همچنان نامشخص است و تغییری نسبت به روزهای گذشته مشاهده نمیشود. دادههای مؤسسه «لویدز لیست اینتلیجنس» حاکی از آن است که میزان عبور کشتیها به کمتر از سه درصد سطح معمول کاهش یافته است. از میانگین روزانه حدود ۱۴۰ کشتی پیش از آغاز درگیریها، اکنون به طور متوسط تنها سه کشتی عبور میکنند.
بر اساس این گزارش، هفته گذشته فقط ۷۲ تردد ثبت شده که کاهش حدود ۹۰ درصدی را نشان میدهد. همچنین حدود ۲۳۰ نفتکش آماده حرکت هستند اما همچنان در انتظار مجوز ایران برای عبور از این آبراه باقی ماندهاند.
در دومین روز آتشبس، قیمت نفت با افزایش بیش از سه درصدی همراه شد. نگرانیها درباره پایداری آتشبس و تداوم محدودیت در جریان انرژی از تنگه هرمز، عامل اصلی این رشد عنوان شده است. نفت برنت با ۳.۴۱ دلار افزایش به ۹۸.۱۶ دلار در هر بشکه رسید و نفت وست تگزاس اینترمدیت نیز با رشد پنج درصدی به ۹۹.۱۵ دلار معامله شد.
اوله هوالبیه، تحلیلگر مؤسسه SEB، اعلام کرد تا زمانی که عرضه نفت و گاز از تنگه هرمز به وضعیت عادی بازنگردد، کاهش قیمتها دور از انتظار است و افت روز گذشته را واکنشی افراطی توصیف کرد.
گزارشهای منتشرشده در ساعات پایانی روز نشان میدهد حملات اسرائیل علیه مواضع حزبالله در لبنان همچنان ادامه دارد.
🔹 بازگشایی پل قاسمیه
ارتش لبنان اعلام کرد پل قاسمیه که روز گذشته هدف حملات هوایی قرار گرفته بود، پس از پاکسازی دوباره بازگشایی شده و یک یگان نظامی در اطراف آن مستقر شده است. این پل بر روی رودخانه لیتانی قرار دارد و مسیر اصلی تردد به سمت شهر صور در جنوب لبنان به شمار میرود.
🔹 موضعگیری ایران درباره لبنان
در پی تداوم حملات اسرائیل، مقامهای ایرانی مواضع تندتری اتخاذ کردند. محمدباقر قالیباف در شبکه اجتماعی ایکس تأکید کرد که لبنان و متحدان منطقهای ایران بخشی از آتشبس محسوب میشوند و نقض آن با پاسخ همراه خواهد بود. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، نیز اعلام کرد ادامه حملات به لبنان، آتشبس با آمریکا را بیاعتبار کرده و مسیر مذاکرات را مسدود میکند.
در مقابل، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرد هرگونه اقدام علیه شهروندان اسرائیل با پاسخ مواجه خواهد شد و تأکید کرد عملیات علیه حزبالله با «قدرت و دقت» ادامه مییابد.
🔹 واکنشهای بینالمللی به وضعیت تنگه هرمز
با تشدید کنترل ایران بر تردد در تنگه هرمز، واکنشهای جهانی افزایش یافته است. سلطان الجابر، مدیرعامل شرکت ملی نفت ابوظبی، اعلام کرد هرگونه استفاده ابزاری از این آبراه غیرقابل قبول است. در اروپا نیز جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، نسبت به پیامدهای اقتصادی محدودیت در هرمز هشدار داد.
فرانسه نیز از نهایی شدن طرحی برای اسکورت کشتیها با مشارکت حدود ۱۵ کشور خبر داده است که در صورت برقراری آرامش کامل اجرا خواهد شد.
🔹 اعزام فرستاده ویژه کره جنوبی به تهران
وزارت خارجه کره جنوبی اعلام کرد فرستاده ویژهای را برای گفتوگو درباره بحران خاورمیانه و روابط دوجانبه به تهران اعزام میکند. در تماس تلفنی وزیران خارجه دو کشور، سئول خواستار ازسرگیری سریع ناوبری ایمن در تنگه هرمز و تضمین امنیت اتباع کرهای شد.
🔹 بازگشایی سفارت اسپانیا در تهران
وزارت خارجه اسپانیا از بازگشایی سفارت این کشور در تهران پس از تعطیلی موقت خبر داد. این تصمیم با واکنش انتقادی اسرائیل همراه شد و وزیر خارجه این کشور آن را به شدت محکوم کرد.
🔹 تکذیب ادعای کمک نظامی چین
وزارت دفاع چین گزارشهای برخی رسانههای غربی درباره ارائه اطلاعات یا تجهیزات نظامی به ایران را رد کرد و تأکید داشت پکن موضعی بیطرفانه و شفاف در قبال ایران دارد.
🔹 بازگشایی گذرگاه مرزی سوریه و لبنان
گذرگاه مرزی «مصنع» و «جدیده یابوس» پس از پنج روز تعطیلی دوباره بازگشایی شد. مقامهای لبنانی اعلام کردند آمریکا و مصر برای جلوگیری از حمله اسرائیل به این گذرگاه مداخله کردهاند. از آغاز درگیریهای اخیر، بیش از ۲۰۰ هزار نفر از لبنان وارد سوریه شدهاند.