روایت اکونومیست از پیامدهای جنگ ایران و آمریکا

مجله اکونومیست در تازه‌ترین شماره خود (۱۱ تا ۱۷ آوریل ۲۰۲۶) با نگاهی انتقادی، آتش‌بس احتمالی در جنگ ایران را نه یک دستاورد برای ایالات متحده، بلکه شکستی سیاسی برای دونالد ترامپ ارزیابی کرده است. این نشریه با لحنی کنایه‌آمیز تأکید می‌کند که پایان جنگ، در صورت تحقق، بیش از آنکه نشانه موفقیت باشد، بیانگر ناکامی راهبردی واشنگتن خواهد بود.

روی جلد این شماره، تصویری از دونالد ترامپ دیده می‌شود که چهره‌اش مشخص نیست و با دست به پرچم آمریکا اشاره می‌کند. بر روی پرچم، به‌جای عبارت مشهور «Mission Accomplished»، جمله‌ای درج شده که بخش‌هایی از صورت او را پوشانده و به‌طور نمادین این پیام را منتقل می‌کند که ادعای پیروزی، کامل و قطعی نیست.

به نوشته اکونومیست، اگر آتش‌بس کنونی واقعاً به پایان جنگ منجر شود ــ فرضی که خود نشریه آن را بسیار نامطمئن می‌داند ــ دونالد ترامپ اصلی‌ترین بازنده این روند خواهد بود. از نگاه این مجله، جنگ نه به اهداف کلیدی رئیس‌جمهور آمریکا دست یافته و نه توانسته الگوی تازه‌ای از اعمال قدرت ایالات متحده را تثبیت کند. در این چارچوب، تلاش ترامپ برای خروج از بحران، بیشتر جنبه نمایشی دارد تا راهبردی.

اکونومیست همچنین بر شکنندگی شدید صلح احتمالی تأکید می‌کند و از سه اختلاف عمده در مذاکرات یاد می‌کند. نخست، واشنگتن و تهران درباره شمول آتش‌بس نسبت به لبنان به توافق نرسیده‌اند؛ کشوری که به‌دلیل شدت حملات اسرائیل، نقش آن در تداوم یا تضعیف آتش‌بس محل مناقشه است. دوم، اختلاف بر سر نحوه بازگشایی تنگه هرمز از سوی ایران ادامه دارد؛ موضوعی که آمریکا آن را شرط اساسی ادامه گفت‌وگوها می‌داند. سوم، فاصله مواضع دو طرف به اندازه‌ای است که حتی درباره دستور کار مذاکرات پیشِ رو در اسلام‌آباد نیز اجماع روشنی وجود ندارد.

در جمع‌بندی، اکونومیست تصویری از تلاشی می‌سازد که در آن، شکست با نمادسازی و نمایش سیاسی به‌عنوان پیروزی معرفی می‌شود. با این حال، به باور این نشریه، واقعیت‌های میدانی و دیپلماتیک نشان می‌دهد که جنگ ایران نه برنده‌ای روشن دارد و نه پایانی قطعی. در این میان، تنها نکته‌ای که از نظر اکونومیست قابل پیش‌بینی است، متضرر شدن جایگاه سیاسی دونالد ترامپ در نتیجه این بحران است.