افزایش قیمت بنزین، عامل جهش تورم آمریکا در مارس

افزایش چشمگیر بهای بنزین و سایر حامل‌های انرژی باعث شد نرخ تورم آمریکا در ماه مارس رشد قابل توجهی را تجربه کند؛ افزایشی که ریشه آن به تنش‌های خاورمیانه و جهش قیمت جهانی نفت بازمی‌گردد.

به گزارش زومان به نقل از رویترز، داده‌های تازه وزارت کار آمریکا نشان می‌دهد شاخص قیمت مصرف‌کننده در ماه مارس ۰.۹ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که بالاترین رشد ماهانه از ژوئن ۲۰۲۲ به شمار می‌رود. در این میان، بخش انرژی نقش اصلی را ایفا کرده است. قیمت بنزین با رشد ۲۱.۲ درصدی، بیشترین افزایش خود از سال ۱۹۶۷ تاکنون را ثبت کرد و حدود سه‌چهارم افزایش ماهانه تورم را به خود اختصاص داد. سایر سوخت‌های موتوری نیز با رشد قابل توجهی مواجه شدند.

اقتصاددانان معتقدند این ارقام نخستین نشانه‌های اثر شوک نفتی اخیر است و پیامدهای بعدی آن هنوز به‌طور کامل در داده‌ها منعکس نشده است. جنگ در خاورمیانه قیمت جهانی نفت خام را بیش از ۳۰ درصد افزایش داده و میانگین قیمت بنزین در آمریکا را پس از بیش از سه سال دوباره به بالای چهار دلار برای هر گالن رسانده است. اعلام آتش‌بس دو هفته‌ای، که به بازگشایی تنگه هرمز مشروط شده، اگرچه از تشدید فوری بحران جلوگیری کرده، اما همچنان نااطمینانی در بازارها را حفظ کرده است.

بازارهای مالی نیز به این شرایط واکنش نشان داده‌اند؛ شاخص‌های سهام وال‌استریت کاهش یافته، ارزش دلار تضعیف شده و بازده اوراق خزانه‌داری افزایش پیدا کرده است.

با وجود جهش در بخش انرژی، تصویر تورم هسته آرام‌تر به نظر می‌رسد. شاخص قیمت مصرف‌کننده بدون احتساب غذا و انرژی در ماه مارس تنها ۰.۲ درصد افزایش داشته است. با این حال، برخی تحلیلگران هشدار می‌دهند این آرامش تا حدی موقتی است. کاهش غیرمعمول قیمت خودروهای دست‌دوم و کامیون‌ها (۰.۴ درصد) و افت ۱.۵ درصدی داروهای تجویزی، که احتمالاً یک‌باره بوده، به مهار تورم هسته کمک کرده است.

در بخش خوراکی‌ها، قیمت‌ها در مجموع ثبات نسبی داشته‌اند. قیمت مواد غذایی در فروشگاه‌ها ۰.۲ درصد کاهش یافته و افت قیمت تخم‌مرغ و برخی انواع گوشت بخشی از فشار هزینه‌ها را کم کرده است. با این حال، قیمت گوشت گاو و گوساله نسبت به سال گذشته ۱۲.۱ درصد افزایش یافته و قیمت میوه و سبزیجات نیز در مقیاس ماهانه و سالانه رشد نشان می‌دهد.

در حوزه خدمات، بهای بلیت هواپیما ۲.۷ درصد افزایش یافته که برخی آن را نخستین نشانه اثر افزایش قیمت سوخت جت می‌دانند. همچنین افزایش تعرفه‌ها موجب رشد یک‌درصدی قیمت پوشاک و افزایش ۰.۲ درصدی هزینه‌های مرتبط با اثاث و عملیات خانگی شده است.

در مقیاس سالانه، نرخ تورم آمریکا تا پایان مارس به ۳.۳ درصد رسیده که نسبت به ۲.۴ درصد ثبت‌شده در فوریه افزایش نشان می‌دهد. این روند بیانگر شتاب دوباره رشد قیمت‌هاست؛ عاملی که در کنار بازار کار قدرتمند، تصمیم‌گیری سیاست‌گذاران فدرال رزرو را پیچیده‌تر کرده است.

پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که شاخص تورم هسته PCE، که معیار اصلی فدرال رزرو محسوب می‌شود، در ماه مارس حدود ۰.۲ درصد رشد کرده و نسبت به سال قبل به ۳.۱ درصد برسد. این وضعیت باعث شده بانک مرکزی آمریکا در قبال کاهش نرخ بهره محتاط‌تر عمل کند.

در حال حاضر، نرخ بهره در بازه ۳.۵ تا ۳.۷ درصد قرار دارد و احتمال کاهش آن در کوتاه‌مدت کاهش یافته است؛ به‌طوری که برخی تحلیلگران حتی احتمال افزایش دوباره نرخ بهره را مطرح می‌کنند.

در عرصه سیاسی نیز افزایش هزینه‌های زندگی بر محبوبیت رئیس‌جمهور فشار وارد کرده و نتایج نظرسنجی‌های مصرف‌کنندگان دانشگاه میشیگان نشان‌دهنده افت محسوس شاخص تمایلات است. نگرانی‌ها درباره تداوم تنش‌ها در خاورمیانه و پیامدهای تورمی آن، نقش مهمی در این بدبینی ایفا کرده است.

کاخ سفید تلاش دارد تمرکز افکار عمومی را از قیمت بنزین به ثبات یا کاهش بهای برخی اقلام خوراکی و دارویی معطوف کند، اما تا زمانی که قیمت سوخت در سطوح بالا باقی بماند، فشار تورم برای خانوارها همچنان ملموس خواهد بود.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت نیز چندان روشن نیست. حتی اگر آتش‌بس از تشدید فوری بحران جلوگیری کند، تجربه بازار انرژی نشان می‌دهد که قیمت‌ها سریع افزایش می‌یابند اما کاهش آن‌ها تدریجی است. در نتیجه، اثرات غیرمستقیم گرانی انرژی می‌تواند از مسیر حمل‌ونقل، سوخت جت و گازوئیل به سایر کالاها و خدمات سرایت کند و فشارهای تورمی را تداوم بخشد؛ شرایطی که احتمال صبر طولانی‌تر فدرال رزرو برای کاهش نرخ بهره را تقویت می‌کند.