اقدام نمادین اوپک‌پلاس؛ افزایش محدود تولید نفت تصویب شد

اوپک‌پلاس در شرایطی که اختلال‌های گسترده در بازار جهانی نفت ادامه دارد، با افزایش محدودی در سهمیه تولید نفت موافقت کرده است؛ افزایشی که از سوی ناظران بیشتر جنبه نمادین دارد.

به گزارش زومان به نقل از رویترز، اوپک‌پلاس روز یکشنبه تصمیم گرفت سهمیه تولید نفت خود را برای ماه مه به میزان ۲۰۶ هزار بشکه در روز افزایش دهد. این افزایش اندک ارزیابی می‌شود، زیرا برخی اعضای کلیدی این ائتلاف به دلیل پیامدهای جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، امکان افزایش واقعی تولید را ندارند.

ادامه درگیری‌ها عملاً از پایان فوریه به بسته شدن تنگه هرمز، مهم‌ترین مسیر انتقال نفت جهان، منجر شده و صادرات اعضایی مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی، کویت و عراق را کاهش داده است. تنها چند کشور این گروه پیش از آغاز جنگ توانسته بودند تولید خود را به شکل قابل توجهی افزایش دهند.

در همین حال، قیمت نفت خام به بالاترین سطح خود در چهار سال گذشته و نزدیک به ۱۲۰ دلار در هر بشکه رسیده است. این روند باعث افزایش شدید قیمت سوخت‌های حمل‌ونقل شده و فشار قابل توجهی بر مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارها در سراسر جهان وارد کرده و دولت‌ها را به اقدام برای حفظ عرضه سوق داده است.

به گفته منابع اوپک‌پلاس، افزایش ۲۰۶ هزار بشکه‌ای سهمیه تولید، کمتر از دو درصد از عرضه‌ای است که به دلیل بسته شدن تنگه هرمز مختل شده، اما در عین حال پیامی از آمادگی این گروه برای افزایش تولید پس از بازگشایی این آبراه ارسال می‌کند. خورخه لئون، مقام پیشین اوپک و رئیس بخش تحلیل ژئوپلیتیک در ریستاد انرژی، گفته است: «در عمل، این تصمیم مقدار بسیار کمی نفت به بازار اضافه می‌کند.»

نگرانی اوپک‌پلاس از حملات به زیرساخت‌های انرژی

اوپک‌پلاس در بیانیه‌ای اعلام کرد هشت عضو این ائتلاف در نشست مجازی روز یکشنبه با افزایش سهمیه تولید ماه مه موافقت کرده‌اند.

علاوه بر اختلال‌هایی که کشورهای حاشیه خلیج فارس با آن مواجه هستند، برخی تولیدکنندگان دیگر از جمله روسیه نیز قادر به افزایش تولید نیستند. در مورد روسیه، تحریم‌های غرب و آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌ها در جریان جنگ با اوکراین از عوامل محدودکننده به شمار می‌رود.

پیامدهای جنگ بر تولید و صادرات منطقه

در داخل خلیج فارس، حملات موشکی و پهپادی خسارت‌های قابل توجهی به زیرساخت‌های انرژی وارد کرده است. چند مقام منطقه‌ای اعلام کرده‌اند حتی در صورت توقف جنگ و بازگشایی فوری تنگه هرمز، بازگشت به عملیات عادی و تحقق اهداف تولید به چندین ماه زمان نیاز خواهد داشت.

اوپک‌پلاس همچنین اعلام کرد کمیته مشترک نظارت بر وزیران این گروه که روز یکشنبه تشکیل جلسه داد، نسبت به حملات به دارایی‌های انرژی ابراز نگرانی کرده و تأکید کرده است که تعمیر این تأسیسات پرهزینه و زمان‌بر بوده و می‌تواند بر عرضه جهانی نفت تأثیر بگذارد.

عبور محدود نفتکش‌ها از تنگه هرمز

ایران روز شنبه اعلام کرد عراق از هرگونه محدودیت برای عبور از تنگه هرمز معاف است. داده‌های کشتیرانی در روز یکشنبه نیز نشان داد یک نفتکش حامل نفت خام عراق از این تنگه عبور کرده است. با این حال، یک منبع آگاه گفته است که هنوز مشخص نیست آیا کشتی‌های بیشتری حاضر به پذیرش این ریسک خواهند بود یا نه.

بدترین اختلال عرضه نفت در سطح جهان

افزایش تولید اوپک‌پلاس برای ماه مه همان مقداری است که هشت عضو این گروه در نشست اول مارس، همزمان با آغاز اختلال در جریان نفت، برای ماه آوریل نیز تصویب کرده بودند.

برآوردها نشان می‌دهد در پی تحولات اخیر، بین ۱۲ تا ۱۵ میلیون بشکه در روز، معادل حداکثر ۱۵ درصد از عرضه جهانی نفت، از بازار حذف شده که به عنوان بزرگ‌ترین اختلال ثبت‌شده در عرضه نفت شناخته می‌شود.

بانک جی‌پی مورگان روز پنجشنبه اعلام کرد در صورتی که اختلال در جریان نفت از طریق تنگه هرمز تا اواسط ماه مه ادامه یابد، قیمت نفت می‌تواند به بیش از ۱۵۰ دلار در هر بشکه، یعنی بالاترین سطح تاریخی، افزایش پیدا کند.

اوپک‌پلاس شامل ۲۲ کشور از جمله ایران است، اما در سال‌های اخیر تنها هشت کشور در تصمیم‌گیری‌های مربوط به تولید ماهانه نقش مستقیم داشته‌اند. این کشورها از سال ۲۰۲۵ روند لغو کاهش تولیدهای پیشین را برای بازیابی سهم بازار آغاز کردند، به‌طوری‌که از آوریل تا دسامبر ۲۰۲۵ حدود ۲.۹ میلیون بشکه در روز به تولید خود افزودند و سپس از ژانویه تا مارس ۲۰۲۶ افزایش تولید را متوقف کردند.

قرار است نشست بعدی این هشت کشور در تاریخ ۳ مه برگزار شود.