جنگ، شتاب گردشگری خاورمیانه را کاهش داد؛ سفرهایی که انجام نشد

با تشدید تنش‌ها و درگیری‌ها در خاورمیانه، صنعت گردشگری این منطقه که سال‌ها به‌عنوان نماد رشد سریع و رونق شناخته می‌شد، اکنون با موجی از لغو پروازها و افزایش نگرانی‌های امنیتی مواجه شده است.

به گزارش شبکه سی‌ان‌بی‌سی، در شرایط جنگی فعلی، چهره پرجنب‌وجوش شهرهایی مانند دبی جای خود را به اطلاعیه‌های لغو پرواز و مسافرانی داده که تلاش می‌کنند هرچه زودتر به مقصدهای امن بازگردند. این وضعیت، تصویری متفاوت از منطقه‌ای ارائه می‌دهد که تا پیش از این با گردشگری لوکس و پررونق شناخته می‌شد.

بسته شدن موقت برخی حریم‌های هوایی و تشدید ملاحظات امنیتی، سفر به خاورمیانه را با دشواری‌های جدی روبه‌رو کرده است. این شرایط یادآور اختلال گسترده‌ای است که پس از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ صنعت هوانوردی جهان را تحت تأثیر قرار داد و مسیرهای پروازی را برای مدت طولانی تغییر داد.

این تحولات با پیش‌بینی‌های خوش‌بینانه گذشته فاصله زیادی دارد. وزارت اقتصاد و گردشگری امارات پیش‌تر برآورد کرده بود که بازار گردشگری این کشور تا سال ۲۰۲۶ به حدود ۹۵۰ میلیارد دلار برسد. اما اکنون، با تعطیلی موقت برخی فرودگاه‌ها، حتی دبی به‌عنوان ویترین گردشگری منطقه نیز با چالش‌های قابل توجهی روبه‌رو شده است.

بر اساس داده‌های شرکت تحلیل هوانوردی «سیریوم»، از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، بیش از ۴۶ هزار پرواز ورودی و خروجی خاورمیانه لغو شده است. این اختلال‌ها تنها به شرکت‌های هواپیمایی منطقه محدود نمانده و خطوط بین‌المللی را نیز درگیر کرده است. در همین راستا، شرکت هواپیمایی هندی اسپایس‌جت اعلام کرده به دلیل حجم بالای تردد میان هند و خاورمیانه، عملیات این شرکت به‌شدت تحت تأثیر قرار گرفته است.

در کنار شرکت‌های هواپیمایی، مسافران نیز برنامه‌های خود را تغییر داده‌اند. شماری از گردشگران آسیایی به سی‌ان‌بی‌سی گفته‌اند که سفرهای برنامه‌ریزی‌شده به خاورمیانه را لغو کرده و مقصدهای جایگزین در داخل آسیا را برگزیده‌اند.

میشل بویی، مدیر روابط عمومی منطقه‌ای شرکت Ellerton & Co در ویتنام، یکی از این مسافران است. او که قصد داشت در ماه مه به خاورمیانه سفر کند، هنگام خرید بلیت با قیمت‌هایی مواجه شد که به گفته خودش «غیرمنطقی» بود. به‌دنبال افزایش بهای سوخت ناشی از جنگ ایران، قیمت بلیت پرواز از ویتنام به خاورمیانه ــ حتی در مسیرهای توقف‌دار ــ به حدود ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ دلار رسیده است.

آژانس‌های مسافرتی نیز از افزایش چشمگیر لغو سفرها خبر می‌دهند. جی النبی، رئیس گروه مسافرتی Safe Harbors، می‌گوید لغو سفر در مسیرهای خاورمیانه از سوی مشتریان آسیایی این مجموعه بین ۲۰ تا ۳۰ درصد رشد داشته است. به گفته او، هزینه‌های بالای تغییر بلیت ــ که در برخی موارد تا ۴۵۰ دلار می‌رسد و قابل استرداد نیست ــ از دلایل اصلی انصراف مسافران است.

در نتیجه، بخشی از مسافران به‌دنبال مقصدهای جایگزین رفته‌اند و شهرهایی مانند سنگاپور یا مسیرهای درون‌آسیایی با استقبال بیشتری روبه‌رو شده‌اند. هم‌زمان، پلتفرم‌های رزرو آنلاین تلاش می‌کنند با تحلیل داده‌های کاربران، راهکارهای سریع‌تری برای مدیریت لغو پروازها و تغییر مسیرها ارائه دهند.

جنگ، سفرهای کاری را هم مختل کرد

اختلال در سفر تنها به گردشگران محدود نمانده و سفرهای کاری را نیز تحت تأثیر قرار داده است. داده‌های آژانس مسافرتی Perk نشان می‌دهد در هفته نخست ماه مارس، لغو داوطلبانه پروازها در مسیر اروپا به آسیا بیش از دو برابر شده و بسیاری از شرکت‌ها برای کاهش ریسک، سفر به مناطق پرتنش را به‌طور موقت متوقف کرده‌اند.

وینسنت سیو، مدیر منطقه‌ای شرکت داروسازی نوو نوردیسک، نمونه‌ای از این وضعیت را تجربه کرده است. پرواز او از کپنهاگ به سنگاپور در ۲۸ فوریه لغو شد و او مدتی در دبی سرگردان ماند. در نهایت، تیم امنیتی شرکت مسیر جایگزینی را برای بازگشت او طراحی کرد که شامل عبور از دوحه، ریاض و استانبول و سپس پرواز به سنگاپور بود.

با این حال، مدیران بسیاری تأکید دارند که سفرهای کاری به‌طور کامل متوقف نخواهد شد. به گفته سیو، جلسات همچنان برگزار می‌شود، اما شرکت‌ها در تلاش‌اند مسیرهای پروازی امن‌تری انتخاب کنند و از عبور از مناطق پرتنش پرهیز کنند.

در همین حال، برخی کسب‌وکارها به گزینه‌های نزدیک‌تر و کم‌ریسک‌تر روی آورده‌اند. برای نمونه، سفرهای کوتاه دریایی از سنگاپور به جزیره باتام اندونزی همچنان پرتقاضا است. ژاکلین تان، مدیرعامل مرکز کروز سنگاپور، می‌گوید با وجود افزایش هزینه سوخت، شمار مسافران این مسیر ۶۰ دقیقه‌ای در ماه مارس در سطح قابل قبولی باقی مانده است.

به گفته او، سفرهای منطقه‌ای ــ به‌ویژه مسیرهای کوتاه دریایی ــ برای بسیاری از شرکت‌ها و مسافران جذاب‌تر شده؛ چراکه هم مقرون‌به‌صرفه‌تر هستند و هم به برنامه‌ریزی پیچیده نیاز ندارند.

اقتصاددانان نیز این تغییر الگو را تأیید می‌کنند. دیوید مان، اقتصاددان ارشد آسیا و اقیانوسیه در مسترکارت، معتقد است بی‌ثباتی در خاورمیانه و افزایش قیمت بلیت هواپیما باعث شده مسافران آسیایی سفر درون‌منطقه‌ای را ترجیح دهند. با این حال، او تأکید می‌کند که تداوم این روند تا حد زیادی به قیمت نفت و سوخت جت وابسته است؛ عاملی تعیین‌کننده برای آینده صنعت گردشگری در ماه‌های پیش رو.