دود بر فراز ماهشهر و عسلویه؛ از شاهرگ دلاری ایران چه می‌دانیم؟انرژیپشت اعدادنبض بازارهادوشنبه 17 فروردین 1405 – 20:51مطالعه 3 دقیقهمصطفی ترنجیتبلیغاتتبلیغاتتبلیغاتبمباران زیرساخت‌های پتروشیمی ایران، نه تنها شریان ارزی کشور را می‌بندد، بلکه پس‌لرزه‌های آن تا بازارهای چین و بورس تهران نیز می‌رسد.به گزارش زومان، دود غلیظی که این روزها بر فراز ماهشهر و عسلویه دیده می‌شود، تنها نشانه‌ای از یک درگیری نظامی نیست؛ بلکه تصویر سوختن موتور محرک اقتصاد ایران است. در جریان حملات اخیر آمریکا و اسرائیل، مجتمع‌های نام‌داری چون بندر امام، امیرکبیر، فجر ۱ و ۲ و رجال در ماهشهر مورد هدف قرار گرفتند. این حملات اکنون به عسلویه و پتروشیمی پارس نیز کشیده شده است. واشنگتن پیش‌تر هشدار داده بود که در صورت عدم دستیابی به توافق، زیرساخت‌های کلیدی را هدف می‌گیرد. اما فراتر از ویرانی‌های فیزیکی، خاموش شدن این مشعل‌ها چه معنایی برای زندگی روزمره و ساختار اقتصادی کشور دارد؟منبع: بانک مرکزی ، سازمان توسعه تجارت و وزارت صمتکپی لینکشاهرگ دلاری اقتصاد پتروشیمی یکی از پایه‌های اصلی تولید ناخالص داخلی است؛ یعنی ارزش کل کالاها و خدمات تولیدی یک کشور در یک سال. قدرت اصلی این صنعت در بخش صادرات آن نهفته است. آمارهای وزات صمت و سازمان توسعه تجارت از سال ۱۴۰۲ نشان می‌دهد که از ۷۱ میلیون تن محصول تولیدی، حدود ۴۷ میلیون تن آن صادر شده است. با افزودن ۱۱ میلیون تن محصولات پایه نفتی، مجموع صادرات این بخش به ۵۸ میلیون تن رسید. به عبارتی، سهم بزرگی از این صنعت راهی بازارهای خارجی می‌شود.طبق داده های سازمان توسعه تجارت، در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱، سهم پتروشیمی از کل صادرات ایران نزدیک به ۳۰ درصد بود که بعدتر به ۲۵ درصد رسید. در حقیقت، دست‌کم یک‌چهارم صادرات کشور از این مسیر می‌گذرد. سال گذشته، طبق گزارش بانک مرکزی در نماگرهای اقتصادی، از مجموع ۱۱۵ میلیارد دلار صادرات کل کشور، حدود ۲۹ میلیارد دلار آن سهم پتروشیمی بود. آسیب به این تاسیسات، بخشی از ارزآوری ایران را مختل می‌کند که همان جریان ورود دلارهای حیاتی به کشور است. کاهش این درآمدها می‌تواند نرخ ارز را در بازار بالا ببرد و به طور دومینووار صنایع داخلی را زمین‌گیر کند.کپی لینکمشتریانی که چشم‌انتظار می‌مانند اما ترکش‌های این بحران تنها به مرزهای ایران محدود نمی‌شود و خریداران جهانی را نیز تهدید می‌کند. در سال ۱۴۰۲، چین با خرید ۴۰ درصد از محصولات پتروشیمی ایران، بزرگترین مشتری این بازار ایران بود. پس از آن، امارات متحده عربی با ۱۸ درصد، و عراق و ترکیه هر کدام با ۹ درصد قرار داشتند. در سطح منطقه‌ای نیز، مجتمعی مانند بندر امام بار قابل توجهی را به دوش می‌کشد. در سال ۱۴۰۳، صادرات محصولات پتروشیمی از این بندر برابر با ۲ میلیارد و ۵۹۰ میلیون دلار بود که تقریبا ۹ درصد از کل صادرات پتروشیمی ایران را شامل می‌شد. در ده ماه نخست سال ۱۴۰۴ نیز این رقم حدود ۱ میلیارد و ۷۷۰ میلیون دلار گزارش شد. با این حال، گزارش‌های وزارت صمت نشان می‌دهد که صنعت پتروشیمی حتی پیش از این حملات نیز در سال گذشته دچار افت شده بود؛ به طوری که در هشت ماه نخست سال ۱۴۰۴، صادرات این بخش هم از نظر حجم و هم ارزش، ۱۵ درصد نسبت به سال قبل کاهش یافته بود.منبع: سازمان توسعه تجارتکپی لینکلرزش در بازار سرمایه و نگرانی برای مشاغلاهمیت حیاتی این صنعت زمانی روشن‌تر می‌شود که به سهم بزرگ آن در اقتصاد نگاه کنیم. حمیدرضا عجمی، مدیر سرمایه‌گذاری شرکت ملی صنایع پتروشیمی، در دی‌ماه ۱۴۰۴ اعلام کرده بود که سهم پتروشیمی در تولید ناخالص داخلی ایران حدود ۸ درصد است.در همین حال، بورس تهران نیز در معرض خطری جدی قرار دارد. بزرگترین شرکت‌های بورسی به همین صنعت وابسته‌اند. غول‌هایی مانند هلدینگ خلیج فارس (فارس)، شستا، تاپیکو، مارون، پارس و آریاساسول، پایه‌های بازار سرمایه‌اند و آسیب به آن‌ها سرمایه میلیون‌ها نفر را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.از سوی دیگر، معیشت کارگران زیادی به این کارخانه‌ها گره خورده است. تا بهمن ۱۴۰۴، برخی آمارها می‌گوید بیش از ۱۴۵ هزار نفر به صورت مستقیم در این صنعت کار می‌کردند که حدود ۰.۶ درصد از کل نیروی کار کشور را تشکیل می‌دادند؛ رقمی که با احتساب مشاغل غیرمستقیم بسیار فراتر می‌رود. در روزهایی که مسیر جنگ غیرقابل پیش‌بینی است، محافظت از این شریان اقتصادی نیازمند تمهیدات جدی و فوری است.مقاله رو دوست داشتی؟لایکنظرت چیه؟ارسال نظربوکمارکاشتراک‌گذاریمصطفی ترنجیدنبال کردنمشاهده همه ویدئو‌ها